Bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh hiện đã xuất hiện ở nhiều quốc gia trên thế giới như Ấn Độ, Trung Quốc, Đài Loan và Pháp. Tại Việt Nam, tuy chưa có nhiều nghiên cứu về bệnh này nhưng cũng đã có những báo cáo về việc bệnh đuôi trắng xuất hiện ở ấu trùng với tỷ lệ chết rất cao tại các trại sản xuất giống. Trong bài viết này, Đông Á sẽ hướng dẫn các bạn cách phòng ngừa bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh.
Nguyên nhân bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh xuất hiện
![Nguyên nhân của bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh](/upload/Images/TIN TỨC LIÊN/TIN TỨC LIÊN/bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh/benh-duoi-trang-tren-tom-cang-xanh.jpg)
Nguyên nhân của bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh
Bệnh đuôi trắng do virus Macrobrachium rosenbergii Nodavirus (MrNV) và virus siêu nhỏ (XSV) gây ra. Virus gây bệnh MrNV được xác định bằng phương pháp RT-PCR ở trong phòng thí nghiệm của tiến sỹ Bonami.
- Virus MrNV có hình khối 20 mặt, đường kính 25nm và không có vỏ bao.
- Virus XSV có hình khối 20 mặt và có đường kính là 15mn.
Hai virus này gây ra dạng trắng sữa trong giai đoạn ấu trùng, hậu ấu trùng hoặc thiếu trùng giai đoạn đầu. Khi nhiễm bệnh, tỷ lệ chết của tôm càng nước ngọt M.rosenbergii là rất lớn.
Dấu hiệu phát hiện bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh
Dấu hiệu lâm sàng nổi bật nhất khi tôm mắc bệnh đuôi trắng chính là màu trắng đục xuất hiện ở phần đuôi tôm. Đây cũng là lý do mà bệnh này được gọi là bệnh trắng đuôi. Ngoài dấu hiệu chính kể trên thì tôm mắc bệnh còn có một số dấu hiệu khác:
- Tôm postlarvae thường kém ăn, ở phần bụng xuất hiện màu trắng đục.
- Tôm bơi lờ đờ, giảm ăn, phần cơ bụng chuyển sang màu mờ đục ở giai đoạn tôm ấu trùng và tôm thương phẩm. Phần đục này sau đó sẽ lan rộng ra toàn thân và dẫn đến hoại tử ở phần đuôi khi tôm bị bệnh nặng. Đã có những trường hợp tôm mất hết phần đuôi khi mắc bệnh nặng. Chỉ sau 2 – 3 ngày kể từ khi phát hiện ra các dấu hiệu lâm sàng, tỳ lệ tôm chết có thể lên tới 100%.
- Phần đầu ngực tôm tăng kích thước lớn gấp đối so với ban đầu. Dấu hiệu này khá giống với hội chứng sưng đầu. Khi mở giáp đầu ngực ra, bạn sẽ thấy có 2 bóng nước chứa đầy chất lỏng trên phần gan tụy và 2 bên.Trong các trại ương giống, tỷ lệ chết ở tôm khi nhiễm bệnh lên tới 100%
Hướng dẫn cách phòng ngừa bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh
Bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh hiện vẫn chưa có biện pháp điều trị cụ thể. Vậy nên chúng ta chỉ có thể thực hiện các biện pháp phòng bệnh để hạn chế tối đa nguy cơ gây thiệt hại về kinh tế cho vụ nuôi.
Dưới đây là một số giải pháp phòng bệnh đuôi trắng mà bạn đọc có thể tham khảo:
Lựa chọn nguồn tôm giống có chất lượng cao, sạch bệnh và khỏe mạnh
![Chọn tôm giống khỏe mạnh](/upload/Images/TIN TỨC LIÊN/TIN TỨC LIÊN/bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh/benh-duoi-trang-tren-tom-cang-xanh-2.jpg)
Chọn tôm giống khỏe mạnh
Để vụ nuôi được thành công, việc chọn tôm giống chất lượng là rất quan trọng. Cụ thể như sau:
Chọn tôm càng xanh giống có kích cỡ đồng đều
Tôm càng xanh giống phải có chiều dài tương đối đều nhau, tiêu chuẩn tôm giống phải có chiều dài từ 3 - 5cm (trong trường hợp chọn từ tôm post thì tôm post phải được nuôi trong môi trường hoàn toàn là nước ngọt, không có tôm bơi ngửa và chiều dài phải từ 1 - 2 cm). Trong trường hợp đàn tôm giống này có một ít tôm lớn hơn hoặc nhỏ hơn so với chiều dài trung bình của đàn tôm dự tính chọn nuôi thì số lượng tôm có kích thước lớn hơn hoặc nhỏ hơn này không được vượt quá 10%.
Chọn tôm không nhiễm bệnh
Tôm càng xanh khỏe thì thân tôm thường có màu xanh trong, phần vỏ và phần chân tôm không có các đốm nâu đen hoặc vàng xám, trên phần thân vỏ và phần đuôi không có chỗ bị ăn mòn hoặc bị khuyết sâu.
Các cá thể tôm bệnh thường có màu trắng đục, mang bị đốm đen, phần vỏ và chân có nhiều chấm nhỏ màu xám vàng hoặc nâu đen và bị đóng rong. Tôm bệnh thường bơi lội lờ đờ và phản ứng chậm.
Chọn tôm giống khỏe mạnh
Để kiểm tra xem tôm giống có khỏe mạnh hay không, bạn hãy bắt một ít tôm giống (khoảng 80 - 100 con) rồi cho vào một cái chậu có nước cao từ 7 - 10 cm, sau đó dùng tay khuấy nước trong chậu theo đường tròn.
- Tôm khỏe sẽ bơi ngược dòng, đuôi xòe ra hoặc bám vào thành, đáy thau.
- Tôm yếu sẽ trôi theo chiều nước hoặc sẽ tập trung ở lại phần giữa chậu.
Đàn tôm dự tính được chọn nuôi được coi là tôm khỏe khi số lượng tôm bị trôi theo chiều nước hoặc tập trung ở giữa chậu chỉ chiếm dưới 5% trên số lượng tôm kiểm tra.
Ngoài cách làm này thì bạn cũng có thể bắt một ít tôm như trên rồi thả vào dung dịch có pha formol nồng độ 100 ppm (pha 1 ml formol vào 10 lít nước sạch). Sau 2 giờ, nếu số lượng tôm chết thấp hơn 5% trên tổng số tôm kiểm tra thì đàn tôm giống đó khỏe mạnh.
Bên cạnh các yếu tố kiểm tra trên thì bạn cũng cần lưu ý thêm một số vấn đề như sau:
- Tôm khỏe sẽ không bị dị hình, còn đủ chân, càng và râu.
- Đôi râu của tôm khỏe luôn xếp song song nhau, còn tôm yếu thì đôi râu mở hình chữ V.
- Dạ dày (nằm phía trên đầu) của tôm khỏe có chứa thức ăn và đường ruột vẫn còn thức ăn (đường chỉ chạy dọc theo thân có màu nâu, liền nhau không bị đứt đoạn).
- Tôm khỏe sẽ bơi lội nhanh nhẹn và búng mình lên khỏi mặt nước khi tắt sục khí.
Chuẩn bị cải tạo ao nuôi thật kỹ trước mỗi vụ nuôi
Chuẩn bị ao nuôi một cách kỹ lưỡng trước mỗi vụ nuôi là một khâu rất quan trọng để đảm bảo sự thành công và hiệu quả của hoạt động nuôi tôm. Dưới đây là một số bước cần thiết để chuẩn bị ao nuôi:
- Cải tạo ao: Đầu tiên, bạn cần kiểm tra và sửa chữa hoặc cải tạo ao nuôi nếu cần thiết. Đảm bảo ao có đủ độ sâu, hệ thống thông thoáng để đảm bảo sự lưu thông nước tốt và giảm nguy cơ sự tích tụ chất độc hại.
- Vệ sinh ao nuôi: Trước khi bắt đầu vụ nuôi mới, bạn cần tiến hành vệ sinh ao nuôi một cách kỹ lưỡng. Loại bỏ các cặn bã, tảo và các vật liệu hữu cơ khác trong ao. Các vết nứt trong ao cũng cần được sửa chữa để tránh mất nước và giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh.
- Diệt khuẩn: Sau khi vệ sinh, cần tiến hành diệt khuẩn ao nuôi để loại bỏ các vi khuẩn có thể gây bệnh cho tôm. Các phương pháp diệt khuẩn có thể sử dụng như sử dụng clo hoặc các sản phẩm khử trùng khác. Lưu ý là phải đảm bảo an toàn cho môi trường ao nuôi và tôm.
- Kiểm tra chất lượng nước: Trước khi thả tôm vào ao nuôi, bạn nên tiến hành kiểm tra chất lượng nước như nồng độ oxy hòa tan, pH, nồng độ amoniac và nitrat. Điều này giúp đảm bảo môi trường sống lý tưởng cho tôm và giảm nguy cơ stress do biến động môi trường.
Nguồn nước nuôi phải sạch và đảm bảo các chỉ tiêu về nước nuôi tôm
![Nguồn nước nuôi tốt giúp tôm càng xanh phát triển khỏe mạnh](/upload/Images/TIN TỨC LIÊN/TIN TỨC LIÊN/bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh/benh-duoi-trang-tren-tom-cang-xanh-1.jpg)
Nguồn nước nuôi tốt giúp tôm càng xanh phát triển khỏe mạnh
Trước khi thả tôm, bạn cần kiểm tra chất lượng nước để đảm bảo rằng môi trường sống của tôm là lý tưởng. Các thông số cần kiểm tra thường bao gồm:
- pH: Điều chỉnh pH trong khoảng 7 - 8 để phù hợp cho tôm.
- Oxy hòa tan: Đảm bảo nồng độ oxy hòa tan đủ cao (tối thiểu khoảng 5 mg/l) để hỗ trợ hô hấp cho tôm.
- Nhiệt độ: Kiểm tra và điều chỉnh nhiệt độ nước sao cho nó phù hợp với tôm càng xanh.
- Amoniac và nitrat: Theo dõi các chất này để đảm bảo chúng không vượt quá mức cho phép, vì chúng có thể gây hại cho tôm nếu nồng độ quá cao.
Ngoài ra, các bạn cũng cần lưu ý đến việc kiểm tra thường xuyên, theo dõi các yếu tố môi trường nước nuôi, tránh việc cho tôm ăn quá nhiều gây dư thừa và ô nhiễm môi trường nuôi. Trong quá trình nuôi, các bạn cũng nên bổ sung thêm vitamin và khoáng chất để tôm khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng,…
Lưu ý rằng trong suốt quá trình nuôi, bạn cũng cần tuân thủ và áp dụng các biện pháp phòng bệnh Đối với các trại sản xuất giống, chủ trại cần phải thường xuyên kiểm tra đuôi tôm bố mẹ trước khi cho tôm sinh sản.
Bằng việc áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa trên, các bạn có thể hạn chế được nguy cơ xuất hiện bệnh đuôi trắng trên tôm càng xanh. Chúc các bạn có một vụ nuôi tôm càng xanh bội thu.