Bức tranh toàn cảnh nhập khẩu hóa chất của Việt Nam 5 tháng đầu năm 2026: Châu Á tiếp tục chiếm lĩnh thị phần

Động lực từ sự phục hồi của các ngành công nghiệp trọng điểm

Tính đến hết tháng 5/2026, hoạt động nhập khẩu hóa chất và các sản phẩm liên quan của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng. Xu hướng này là minh chứng rõ nét cho nhu cầu mở rộng sản xuất của hàng loạt ngành công nghiệp trụ cột như linh kiện điện tử, dệt may, cao su, nhựa và chế biến chế tạo. Dòng chảy nguyên liệu hiện vẫn tập trung chủ yếu tại khu vực châu Á, với các đối tác chiến lược gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và khối ASEAN.

Trung Quốc: Nhà cung ứng “khổng lồ” không thể thay thế

Đứng đầu danh sách các thị trường cung cấp hóa chất cho Việt Nam là Trung Quốc. Trong 5 tháng đầu năm, tổng giá trị nhập khẩu từ quốc gia này đạt ngưỡng 3,59 tỷ USD, tăng vọt 30,51% so với cùng kỳ năm 2025 và thâu tóm tới 46,14% thị phần toàn ngành.

Dù tính riêng trong tháng 5/2026, kim ngạch từ thị trường này có sự chững lại nhẹ (đạt 854,89 triệu USD, giảm 4,18% so với tháng 4), nhưng đặt lên bàn cân với tháng 5/2025, con số này vẫn bứt phá tới 42,66%. Sự phình to trong tỷ trọng nhập khẩu cho thấy các doanh nghiệp nội địa vẫn đang phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung láng giềng, nhờ tối ưu hóa được chi phí, quy mô sản xuất lớn và lợi thế về logistics.

Khu vực ASEAN: Sự dịch chuyển trung tâm sản xuất

Ở vị trí á quân, khối ASEAN đóng góp 1,05 tỷ USD vào tổng kim ngạch nhập khẩu, tăng 11,05% so với cùng kỳ và chiếm 13,45% thị phần. Điểm đáng chú ý nhất là sự dịch chuyển nguồn cung ngay trong nội khối.

Cụ thể, trong khi kim ngạch nhập khẩu từ Singapore lao dốc 23,41% (chỉ còn 137,51 triệu USD), các cực sản xuất khác lại vươn lên mạnh mẽ để bù đắp. Malaysia hiện là nhà cung cấp lớn nhất khu vực với 407,63 triệu USD (tăng 37,97%); bám sát phía sau là Thái Lan (334,65 triệu USD, tăng 10,94%) và Indonesia (158,89 triệu USD, tăng 6%).

Đông Bắc Á và Hoa Kỳ: Trọng tâm của hóa chất công nghệ cao

Khu vực Đông Bắc Á tiếp tục là điểm sáng với đà tăng trưởng đồng đều. Cụ thể:

• Hàn Quốc: Đạt 672,82 triệu USD (tăng 27,67%, chiếm 8,65% thị phần

• Nhật Bản: Đạt 564,96 triệu USD (tăng 21,66%).

• Đài Loan: Đạt 556,28 triệu USD (tăng 18,72%).

Các thị trường này, cùng với Hoa Kỳ (đạt 469,86 triệu USD, tăng 30,53%), đóng vai trò cốt lõi trong việc cung ứng các dòng hóa chất chuyên dụng và hóa chất có hàm lượng công nghệ cao. Sự tăng trưởng này diễn ra song hành với làn sóng mở rộng quy mô của khối doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, điện tử và cơ khí chính xác.

Thị trường EU hạ nhiệt, cơ hội mở ra cho các nguồn cung ngách

Trái ngược với bức tranh khởi sắc chung, nguồn cung từ Liên minh Châu Âu (EU) lại cho thấy sự sụt giảm khi kim ngạch chỉ đạt 389,45 triệu USD (giảm 7,43%), kéo tỷ trọng của toàn khối lùi từ 6,58% xuống mốc 5,01%. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ cú trượt dốc 19,66% của thị trường Đức (chỉ đạt 195,38 triệu USD). Rõ ràng, bài toán về giá thành và chi phí sản xuất đang khiến hóa chất từ EU gặp bất lợi trong cuộc đua cạnh tranh với khu vực châu Á. Dù vậy, một vài quốc gia châu Âu vẫn giữ được nhịp tăng trưởng khả quan như Pháp (+32,75%), Ireland (+22,97%), Italy (+9,33%) và Phần Lan (+6,95%).

Bên cạnh các đối tác truyền thống, thị trường cũng chứng kiến sức bật từ nhiều quốc gia khác để giúp Việt Nam đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Nổi bật có thể kể đến Canada (9,69 triệu USD, tăng 76,04%), Nam Phi (tăng 70,05%), Thụy Sỹ (39,5 triệu USD, tăng 62,57%), Bangladesh (tăng 59,56%), Australia (16,43 triệu USD, tăng 33,58%) và Nga (46,01 triệu USD, tăng 26,32%).

Đánh giá chung, bức tranh nhập khẩu hóa chất 5 tháng đầu năm 2026 không chỉ phản ánh sức cầu nguyên liệu đang phục hồi tốt mà còn cho thấy xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp Việt Nam nhằm tối ưu hóa chi phí và đảm bảo nguồn hàng ổn định.

(Nguồn tham khảo: vinanet)