Cập nhật mới nhất: Nghị định số 275/2026/NĐ-CP của Chính phủ

02:51 | 04/09/2026

Nghị định số 275/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp ban hành ngày 08/07/2026 chính thức thay thế Nghị định 71/2019/NĐ-CP, mang lại bước ngoặt pháp lý mới nhằm thắt chặt quản lý an toàn hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp tại Việt Nam.



Giới thiệu chung về Nghị định 275/2026/NĐ-CP

Thông tin pháp lý cơ bản của Nghị định 275/2026/NĐ-CP

  • Cơ quan ban hành: Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

  • Ngày ban hành: 08/07/2026.

  • Ngày có hiệu lực: 25/08/2026.

  • Văn bản bị thay thế/sửa đổi: Thay thế và điều chỉnh toàn diện Nghị định số 71/2019/NĐ-CP ngày 30/08/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định quy định chi tiết các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt tiền tối đa, biện pháp khắc phục hậu quả, cùng thẩm quyền lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính.

Văn bản áp dụng đối với tất cả tổ chức, cá nhân Việt Nam cũng như tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện các hoạt động liên quan đến kinh doanh, sản xuất, vận chuyển, lưu giữ, bảo quản và sử dụng hóa chất hoặc vật liệu nổ công nghiệp trên lãnh thổ Việt Nam. Các cơ quan, chức danh có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra và xử phạt cũng chịu sự điều chỉnh trực tiếp từ khung pháp lý này.

Chi tiết Nghi định 275/2026/NĐ-CP chính phủ ban hành tại dây: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=218835

Chủ trương cơ bản và định hướng mới của Nghị định 275/2026/NĐ-CP

Tăng cường tính đồng bộ giữa xử lý hành chính và Bộ luật Hình sự

Nghị định 275/2026/NĐ-CP thiết lập ranh giới rõ ràng giữa vi phạm hành chính và dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự. Khi phát hiện hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm trong lĩnh vực hóa chất hay vật liệu nổ, người có thẩm quyền xử phạt phải chuyển ngay hồ sơ cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự. Cơ chế phối hợp chặt chẽ này giúp loại bỏ tình trạng chồng chéo giữa các đợt thanh tra, tránh việc xử lý trùng lặp hoặc bỏ sót vi phạm nghiêm trọng.

Thúc đẩy chuyển đổi số và minh bạch hóa thủ tục quản lý hóa chất

Điểm nổi bật của Nghị định là tích hợp toàn bộ quy trình kiểm tra, báo cáo hóa chất nguy hiểm và khai báo hóa chất nhập khẩu lên Hệ thống quản lý điện tử quốc gia. Doanh nghiệp không còn duy trì báo cáo giấy thủ công mà phải cập nhật dữ liệu an toàn hóa chất, phiếu kiểm soát mua bán hóa chất độc lên nền tảng số. Quy định này giúp cơ quan quản lý giám sát chuỗi cung ứng theo thời gian thực và phát hiện bất thường ngay lập tức.

Nâng cao chế tài xử phạt đối với các vi phạm nguy cơ sự cố cao

Đối với các hành vi gây ra rủi ro cao về cháy nổ, độc hại hoặc ô nhiễm môi trường, Nghị định 275/2026/NĐ-CP áp dụng chuỗi chế tài đa tầng:

  • Hình thức xử phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng Giấy phép, Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động từ 1 đến 24 tháng; đình chỉ hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc dịch vụ.

  • Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tái chế, hủy bỏ hoặc tiêu hủy hóa chất không đạt chuẩn; buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm.

Điểm mới đột phá của Nghị định 275/2026/NĐ-CP so với Nghị định 71/2019/NĐ-CP

Bảng so sánh tổng quan giữa Nghị định 275/2026/NĐ-CP và Nghị định 71/2019/NĐ-CP

Tiêu chí so sánh

Nghị định 71/2019/NĐ-CP (Cũ)

Nghị định 275/2026/NĐ-CP (Mới)

Mức phạt tiền tối đa (Cá nhân)

50 triệu đồng (hóa chất) / 100 triệu đồng (VLNCN)

Giữ nguyên khung tối đa 50 triệu / 100 triệu, nhưng tăng mạnh mức phạt cho từng hành vi đơn lẻ.

Mức phạt tiền tối đa (Tổ chức)

100 triệu đồng (hóa chất) / 200 triệu đồng (VLNCN)

100 triệu đồng (hóa chất) / 200 triệu đồng (VLNCN) (Gấp 2 lần cá nhân).

Dịch vụ tồn trữ hóa chất

Chưa quy định cụ thể chế tài cho đơn vị kinh doanh dịch vụ kho bãi cho thuê.

Bổ sung chế tài riêng đối với đơn vị cho thuê kho bãi tồn trữ hóa chất không đáp ứng điều kiện an toàn.

Chứng chỉ tư vấn hóa chất

Mức phạt nhẹ đối với vi phạm giấy tờ, thủ tục chứng chỉ.

Phạt tiền từ 20–25 triệu đồng đối với hành vi tư vấn dự án hóa chất khi không có bằng cấp chuyên ngành theo quy định.

Trang thiết bị ứng phó sự cố

Xử phạt chung về công tác an toàn phòng cháy, ứng phó.

Phạt tiền từ 30–40 triệu đồng nếu thiết bị ứng phó sự cố không phù hợp với đặc tính nguy hiểm của hóa chất.

Hình thức báo cáo

Cho phép gửi báo cáo định kỳ bằng bản giấy hoặc email.

Bắt buộc khai báo và cập nhật dữ liệu trên Hệ thống quản lý hóa chất điện tử.

Siết chặt quy định và điều kiện đối với hóa chất cấm, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt

Nghị định 275/2026/NĐ-CP siết chặt hành lang pháp lý đối với việc mua bán và lưu thông hóa chất cấm:

  • Bổ sung khung phạt đối với các hành vi nhập khẩu, kinh doanh hóa chất cấm hoặc hóa chất kiểm soát đặc biệt khi chưa có sự chấp thuận bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền.

  • Tăng mức phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng cho hành vi viết thêm, tẩy xóa, sửa chữa Giấy chứng nhận đủ điều kiện.

  • Áp dụng phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi cho thuê, cho mượn, mua bán hoặc chuyển nhượng Giấy chứng nhận, Giấy phép kinh doanh hóa chất.

  • Xử lý nghiêm tình trạng sử dụng chứng chỉ tư vấn chuyên ngành giả hoặc hành nghề tư vấn lựa chọn công nghệ, thiết bị hóa chất khi không sở hữu bằng cấp chuyên môn hóa học phù hợp.

Bổ sung chế tài đối với dịch vụ tồn trữ hóa chất và trang thiết bị ứng phó sự cố

Kho bãi chứa hóa chất luôn ẩn chứa nguy cơ thảm họa nếu không được quản lý bài bản. Nghị định 275/2026/NĐ-CP giải quyết triệt để lỗ hổng này:

  • Quy định trách nhiệm và xử phạt trực tiếp các đơn vị cung cấp dịch vụ lưu kho, tồn trữ hóa chất nhưng không đáp ứng tiêu chuẩn khoảng cách an toàn, hệ thống thông gió hoặc giải pháp thu gom sự cố tràn đổ.

  • Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi trang bị phương tiện, thiết bị bảo vệ cá nhân hoặc dụng cụ ứng phó sự cố không đúng chủng loại, không tương thích với đặc tính nguy hiểm của hóa chất thực tế tại cơ sở.

Cập nhật quy định xử phạt trong quản lý và sử dụng Vật liệu nổ công nghiệp (VLNCN)

Đối với vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ, Nghị định 275/2026/NĐ-CP gia tăng áp lực tuân thủ:

  • Phạt nặng hành vi không tổ chức đánh giá nguy cơ rủi ro an toàn định kỳ, không xây dựng hoặc không diễn tập Kế hoạch ứng cứu khẩn cấp theo phương án đã phê duyệt.

  • Phân định rõ ranh giới và nâng cao mức phạt tối đa thuộc thẩm quyền xử phạt của các lực lượng trực tiếp bám sát địa bàn và biên giới như Chủ tịch UBND các cấp, Công an, Quản lý thị trường, Hải quan, Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để tuân thủ Nghị định 275/2026/NĐ-CP?

Để tránh các rủi ro pháp lý và mức phạt tiền lớn, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, sử dụng hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp cần khẩn trương thực hiện 3 bước chuẩn bị sau:

  • Rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý, Giấy phép và Chứng chỉ hoạt động hóa chất

Doanh nghiệp cần kiểm tra thời hạn và nội dung của Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất/kinh doanh, Giấy phép kinh doanh hóa chất hạn chế, Phiếu an toàn hóa chất (MSDS), cũng như hồ sơ khai báo hóa chất nhập khẩu. Mọi điều chỉnh về quy mô, loại hình hay địa điểm đều phải thực hiện thủ tục cấp đổi theo quy định trước khi bị thanh tra.

  • Kiểm tra, nâng cấp hệ thống kho bãi, bao bì chứa đựng và thiết bị an toàn PCCC / ứng phó sự cố

Rà soát lại toàn bộ hệ thống kho chứa, đảm bảo bao bì chứa đựng kín, chắc chắn và có nhãn cảnh báo GHS chuẩn. Đồng thời, kiểm tra trang thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) và dụng cụ ứng phó tràn đổ xem có tương thích hoàn toàn với danh mục hóa chất nguy hiểm đang lưu trữ hay không.

  • Đào tạo, huấn luyện an toàn hóa chất định kỳ cho người lao động

Tổ chức các khóa huấn luyện an toàn hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp cho nhóm đối tượng quản lý, nhóm lao động trực tiếp và lực lượng ứng phó sự cố tại chỗ. Luôn lưu giữ đầy đủ danh sách, tài liệu và sổ theo dõi huấn luyện để xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp (FAQ Schema) về Nghị định 275/2026/NĐ-CP

1: Nghị định 275/2026/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực từ khi nào?

Trả lời: Nghị định số 275/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 25/08/2026.

2: Mức phạt tiền tối đa theo Nghị định 275/2026/NĐ-CP là bao nhiêu?

Trả lời: Mức phạt tiền tối đa được quy định như sau:

  • Trong lĩnh vực hóa chất: Mức phạt tối đa đối với cá nhân là 50.000.000 đồng (đối với tổ chức vi phạm là 100.000.000 đồng).

  • Trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp: Mức phạt tối đa đối với cá nhân là 100.000.000 đồng (đối với tổ chức vi phạm là 200.000.000 đồng).

3: Các vi phạm xảy ra trước ngày 25/08/2026 sẽ áp dụng quy định nào để xử phạt?

Trả lời: Đối với các hành vi vi phạm hành chính xảy ra trước ngày 25/08/2026 mà bị phát hiện hoặc đang xem xét giải quyết sau ngày này, nguyên tắc áp dụng pháp luật được thực hiện như sau:

  • Nếu Nghị định 275/2026/NĐ-CP không quy định trách nhiệm pháp lý hoặc quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn (mức phạt thấp hơn, không áp dụng hình thức phạt bổ sung) thì áp dụng quy định của Nghị định 275/2026/NĐ-CP.

  • Trường hợp hành vi vi phạm đã có quyết định xử phạt hiệu lực trước ngày 25/08/2026 thì vẫn thi hành theo Nghị định 71/2019/NĐ-CP.

Nghị định số 275/2026/NĐ-CP đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về an toàn hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp. Với việc bổ sung nhiều chế tài nghiêm khắc, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và siết chặt điều kiện hoạt động, Nghị định đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động rà soát, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra an toàn và bền vững.

Phan Tử Châu

Bình luận, Hỏi đáp